Phim doanh nghiệp là gì? Nên chọn phim giới thiệu hay phim quảng cáo?
Cùng một nhà máy, phim gửi nhà phân phối cần giải thích cách kiểm soát chất lượng, còn phim quảng cáo sản phẩm cần cho người mua một lý do để chọn. Vì vậy, trước khi hỏi phim doanh nghiệp là gì, hãy xác định người xem đang phải quyết định điều gì: tìm hiểu năng lực công ty, cân nhắc một sản phẩm hay chọn nơi làm việc.
Trong bài viết
Tên thể loại giúp hai bên nói chuyện với nhau, nhưng chưa đủ để chọn phương án sản xuất. Một bộ phim đáng làm khi có nhiệm vụ rõ, có bằng chứng phù hợp và được đặt đúng nơi người xem sẽ xem.
Phim giới thiệu và phim quảng cáo khác nhau trước hết ở điều cần thuyết phục
Phim doanh nghiệp (corporate video) là nhóm phim giới thiệu một tổ chức, hoạt động của tổ chức hoặc một vấn đề tổ chức cần truyền đạt. Nhóm này khá rộng: phim năng lực, phim tuyển dụng, phim nội bộ, phim gửi đối tác đều nằm trong đó.
Vì vậy, câu “phim doanh nghiệp dùng để làm gì” cần được trả lời bằng một nhiệm vụ cụ thể. “Để ai cũng hiểu công ty” là quá rộng; “giúp đối tác mới hiểu năng lực sản xuất và cách phối hợp” đã chỉ ra chất liệu cần tìm.
Phim giới thiệu doanh nghiệp khác TVC chủ yếu ở nhiệm vụ và hoàn cảnh xem, không chỉ ở thời lượng. Phim giới thiệu thường được xem chủ động, trong một buổi gặp, trên website hay trong hồ sơ năng lực. TVC phải giữ được người đang lướt điện thoại hoặc xem chen giữa nội dung khác, nên cần lý do để xem tiếp ngay từ những giây đầu.
Công ty của anh Phong vừa làm xong một phim giới thiệu 7 phút, mở đầu bằng logo xoay 3D, tiếp theo là dòng chữ “Thành lập năm 2005” và lời chào của chủ tịch. Phim chiếu ở hội nghị khách hàng rất trang trọng, ai cũng khen.
Tuần sau, anh Phong bảo phòng marketing đưa nguyên phim lên chạy quảng cáo Facebook: “Ngân sách làm phim năm nay hết rồi, tận dụng luôn cho đỡ phí.” Sau 1 tuần, báo cáo gửi về cho thấy phần lớn người xem rời đi trong 3 giây đầu, đúng lúc logo còn đang xoay.
Anh Phong chỉ đạo: “Thế cắt ngắn còn 1 phút đi.” Bản 1 phút lên sóng, vẫn mở bằng logo xoay và “Thành lập năm 2005”, vì đó là đoạn anh thích nhất.
Hết tháng, quảng cáo có đúng một bình luận: “Ad ơi công ty còn tuyển kế toán không?”
Ở đây, không bên nào làm sai: phim giới thiệu được làm đúng cho hội nghị, phòng marketing chạy đúng như được giao. Chỉ là một bộ phim được giao 2 nhiệm vụ khác nhau, cho 2 kiểu người xem khác nhau.
Ekip sản xuất cũng có điều lẽ ra phải hỏi sớm hơn. Khi nghe khách nói “làm xong dùng cho nhiều việc”, producer cần hỏi ngay từ tiền kỳ: có chạy quảng cáo không, trên kênh nào, khung hình gì? Nếu có, nên quay thêm cảnh sản phẩm và lên kịch bản riêng cho bản quảng cáo ngay trong buổi quay.
Câu hỏi lẽ ra phải hỏi từ đầu: “Phim này sẽ được xem ở đâu, và người xem dành cho nó bao nhiêu giây?”
Câu chuyện trên là tình huống giả định, được dựng lại từ những việc thường xảy ra trong nghề làm phim doanh nghiệp.
Chọn loại phim theo câu hỏi của người xem, rồi mới chọn thời lượng
Nếu đang hỏi phim doanh nghiệp gồm những loại nào, bảng dưới đây là điểm bắt đầu. Tên gọi có thể chồng lên nhau; hãy dùng cột “bằng chứng” để kiểm tra xem phương án có phục vụ đúng nhiệm vụ không.
| Nhiệm vụ | Loại phim phù hợp | Bằng chứng nên ưu tiên |
|---|---|---|
| Đối tác đánh giá khả năng hợp tác | Phim năng lực, phim giới thiệu doanh nghiệp | Quy trình, con người, năng lực được phép công bố |
| Người mua cân nhắc sản phẩm | TVC, phim sản phẩm, video giải thích | Tình huống sử dụng và lợi ích có căn cứ |
| Ứng viên hình dung công việc | Phim tuyển dụng, phim văn hoá | Công việc thật, môi trường làm việc, lời kể của nhân viên |
| Nhân viên nhìn lại một chặng đường | Phim tổng kết | Sự kiện, tư liệu và đóng góp trong kỳ |
Bảng giá Filmciti đang công bố 2 nhóm: phim doanh nghiệp 3–10 phút và TVC/iTVC 15–90 giây. Đó là phạm vi dịch vụ, không phải lý do để mặc định chọn phim dài: thời lượng cuối cùng phải vừa đủ cho câu chuyện và hợp với nơi phát.
Hoàn cảnh xem cũng quyết định cách kể. Phim chiếu ở gian hội chợ, nơi loa các gian bên cạnh mở to, khó dựa vào lời bình; thông tin chính nên nằm trong chữ trên màn hình và những đoạn hiểu được dù xem từ giữa chừng. Phim gửi đối tác qua email thì ngược lại, có thể dựa nhiều vào lời kể của người phụ trách.
Một ví dụ công khai: năm 2024, FPT cùng Warner Bros. Discovery thực hiện một phim tài liệu về hành trình công nghệ của Việt Nam, trong đó lãnh đạo tập đoàn trực tiếp kể lại chặng đường của doanh nghiệp. Đó là phim doanh nghiệp theo nghĩa rộng: nhiệm vụ của phim là giúp khán giả và đối tác quốc tế hiểu doanh nghiệp đến từ đâu, có năng lực gì, chứ không bán một sản phẩm cụ thể.
Một phim dùng cho 2 việc vẫn cần một nhiệm vụ chính
Ví dụ: doanh nghiệp cần chiếu phim trong buổi đón nhà phân phối và muốn dùng lại để chạy quảng cáo sản phẩm. Bản dài giúp đối tác hiểu năng lực, nhưng phần giới thiệu tổ chức ấy khó giữ được người đang lướt điện thoại.
Một cách làm là chọn phim năng lực làm đầu ra chính, đồng thời xác định ngay từ tiền kỳ những cảnh sản phẩm cần cho bản quảng cáo riêng. Hai bản dùng chung một phần chất liệu, nhưng khác mạch kể, tỷ lệ khung hình, đoạn hook và lời kết.
Nếu ngân sách chỉ đủ một đầu ra, hãy ưu tiên nơi phim phải làm việc quan trọng nhất. Gộp cả giới thiệu công ty lẫn quảng cáo vào cùng một bản dễ khiến phần mở quá chậm với người mua, còn phần chứng minh năng lực lại quá mỏng với đối tác.
Cần thêm bản dọc 9:16 thì phải báo trước ngày quay. Một cảnh rộng có nhiều người, máy móc và thông tin nằm hai bên khung sẽ mất ý khi cắt vào khung hẹp; ekip cần bố trí thêm góc máy hoặc chọn cảnh khác. Dùng chung tư liệu giúp tận dụng công sức đã bỏ ra, nhưng mức tận dụng phải được kiểm tra trên từng cảnh.
Nếu biết trước phim sẽ được dùng cho nhiều dịp, hãy liệt kê các bản cắt ngay trong brief: bản chính, bản ngắn cho website, bản 15 giây cho quảng cáo, bản không lời bình để chiếu ở sự kiện. Khi đó ekip quay thêm cảnh và chừa khoảng nghỉ trong bản dựng cho từng bản, thay vì đến hậu kỳ mới tìm cách cắt từ bản dài.
Tương tự, bản gửi đối tác nước ngoài có thể cần giải thích một thuật ngữ hay quy trình mà người trong công ty xem là quen thuộc. Hãy cho ekip biết người xem hiểu ngành đến đâu để chọn lời dẫn, phụ đề và đồ hoạ phù hợp. Chỉ thêm ngôn ngữ mà giữ nguyên cách giải thích chưa chắc thu hẹp được khoảng cách đó.
Brief cần chốt cách sử dụng để ekip thiết kế đúng đầu ra
Trước buổi họp, hãy trả lời 6 câu hỏi dưới đây. Ekip cần phản biện khi một đầu ra đang bị giao quá nhiều nhiệm vụ, đồng thời đề xuất cách dùng chung chất liệu nếu khả thi.
- Ai là người xem ưu tiên?
- Họ xem ở buổi gặp, sự kiện, website hay quảng cáo trên mạng xã hội?
- Xem xong, họ cần hiểu hoặc tin điều gì?
- Có chất liệu nào chứng minh được điều đó?
- Cần bản chính, bản ngắn, ngôn ngữ và khung hình nào?
- Ai xác nhận thông điệp, dữ kiện và danh sách version cần giao?
Bạn có thể tải Phiếu lựa chọn loại phim theo mục tiêu (Excel) để ghi yêu cầu trước buổi họp. Nếu đây là dự án đầu tiên, xem thêm những quyết định cần có khi lần đầu làm phim doanh nghiệp, và tham khảo dịch vụ sản xuất phim doanh nghiệp của Filmciti.
Đang phân vân giữa phim giới thiệu và phim quảng cáo? Gửi brief cho Filmciti kèm nơi phim sẽ được xem, nhóm người xem ưu tiên và các version cần dùng, để hai bên cùng chọn hướng sản xuất.
Dịch vụ liên quan: Dịch vụ sản xuất phim doanh nghiệp
Câu hỏi thường gặp
Phim doanh nghiệp có bắt buộc phải kể lịch sử thành lập không?
Không. Chỉ nên đưa lịch sử vào khi nó giúp người xem hiểu một năng lực, lựa chọn hoặc giá trị đang được nói tới; không cần kể đủ mọi cột mốc.
Có thể cắt phim giới thiệu thành TVC không?
Có thể dùng lại một phần chất liệu nếu đúng quyền sử dụng và đạt yêu cầu hình ảnh. Tuy nhiên, bản quảng cáo thường phải viết lại đoạn mở, mạch kể và lời kết; chỉ rút ngắn thời lượng là chưa đủ.
Phim dài hơn có thể hiện năng lực tốt hơn không?
Không nhất thiết. Một luận điểm rõ cùng bằng chứng đúng trọng tâm thường hiệu quả hơn nhiều thông tin không liên quan. Hãy chọn thời lượng theo nhiệm vụ và hoàn cảnh xem.
Hỏi đáp
Chưa có câu hỏi nào. Bạn có thể hỏi Filmciti về nội dung bài viết.